Châu Âu cấm sử dụng Formaldehyde trong thức ăn gia cầm

Tác giả: Melanie Epp

Kể từ đầu năm 2018 việc sử dụng formaldehyde trong thức ăn gia cầm đã bị cấm ở Liên minh châu Âu. Formaldehyde không còn được sử dụng làm chất bảo quản và giữ vệ sinh chuồng trại nữa điều này có thể dẫn đến nguy cơ làm tăng nhiễm Salmonella.

Quyết định cấm formaldehyde chấm dứt câu chuyện phức tạp về sự thay đổi chính sách pháp luật và sự do dự về lệnh cấm, quyết định này sẽ được công bố trong Official Journal vào thời điểm thích hợp. Ban đầu Ủy ban đề nghị việc cho phép tái sử dụng chất này nhưng các nước thành viên không thể đạt được thỏa thuận trong suốt hai năm. Lệnh cấm được ban hành chỉ một tuần sau khi Trung tâm kiểm soát dịch bệnh châu Âu cho biết các ca nhiễm Salmonella ở gia cầm đang gia tăng trở lại sau nhiều năm suy giảm.

Năm 2014, các trường hợp nhiễm Salmonella ở người trong khu vực Liên minh châu Âu đã tăng 3%. Trên thực tế, theo Trung tâm Kiểm soát và ngăn ngừa dịch bệnh Châu Âu (ECDC) và Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) thì chủng vi khuẩn S. Enteritidis - là nguyên nhân gây ra một trong sáu đợt bùng phát ngộ độc thực phẩm vào năm 2016. Tại thời điểm đó, ECDC và EFSA đã không xác định được nguyên nhân, nhưng trong báo cáo của họ ghi chú rằng S. Enteritidis gây ra tổng số 59% ca bệnh trong tất cả các trường hợp vào năm 2016, các ca ngộ độc có liên quan đến việc tiêu thụ trứng, các sản phẩm từ trứng và thịt gia cầm. Báo cáo cũng ghi nhận Salmonella trong trứng gây ra số vụ bùng phát cao nhất. Một số chuyên gia tin rằng sự gia tăng bùng phát dịch bệnh ở các nước như Ba Lan có thể là do họ đã bỏ hoàn toàn việc sử dụng formaldehyde trong thức ăn đã dẫn tới việc mất kiểm soát Salmonella. Sau thời gian tham vấn gần một tháng với mục đích thu thập ý kiến về việc từ chối cấp phép cho formaldehyde làm phụ gia thức ăn chăn nuôi, tuy nhiên Ủy ban châu Âu đã cấp phép sử dụng.
 
Do việc cấm sử dụng formaldehyde trong thức ăn chăn nuôi gần đây, việc kiểm soát Salmonella trong các thành phần thức ăn chăn nuôi trở nên khó khăn hơn. Ảnh: Koos Groenewold

Sự thật về Salmonella

Theo ECDC và EFSA, đã có 94.530 trường hợp nhiễm Salmonella ở người trong khu vực EU vào năm 2016. Trong đó, 59% ca bệnh là do S. Enteritidis, một chủng Salmonella lây nhiễm thông qua đường tiêu thụ trứng, các sản phẩm từ trứng và thịt gia cầm. Tại thời điểm đó, Marta Huga là trưởng ban khoa học EFSA đã không đưa ra kết luận rằng điều gì gây bùng phát bệnh. Bà cho biết "Sự bùng phát S. Enteritidis gần đây đã làm thay đổi chiều hướng phát triển bệnh ở người và gia cầm". Các cuộc điều tra tiếp theo của các cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực y tế công cộng và an toàn thực phẩm sẽ rất cần thiết để biết được nguyên nhân thật sự đằng sau đợt bùng phát này".

Tuy nhiên, dữ liệu ECDC sau đó cho thấy các trường hợp mắc Salmonella tăng 73% (từ 0,7% lên 1,21%) tính từ năm 2014, ở những nơi không còn sử dụng formaldehyde trong thức ăn cho gà mái. Mike Catchpole là trưởng ban khoa học của ECDC tỏ ra quan ngại về những số liệu này. Ông nói rằng "Dữ liệu của chúng tôi cho thấy có sự phát triển dịch bệnh, điều này rất đáng lo ngại và đây là lời cảnh báo cho chúng ta cần phải thật thận trọng. Ngay cả ở một nước có nhận thức cao về việc phòng bệnh và có các chương trình kiểm soát quy mô quốc gia đối với S. Enteritidis thì vẫn cần duy trì các hoạt động quản lý rủi ro ở cấp độ các nước thành viên và toàn EU."

Bỏ phiếu chống sử dụng formaldehyde

Sau khi phân loại lại formaldehyde từ một chất diệt khuẩn sang một chất phụ gia thức ăn vào năm 2013, Uỷ ban Châu Âu đã hỗ trợ tái cấp phép. Tuy nhiên, vì các quốc gia thành viên EU không thể đạt được thoả thuận về việc cấp phép lại, giấy phép đã hết hạn vào năm 2015. Vào thời điểm đó, Ủy ban đề xuất từ chối cấp phép lại. Mối e ngại về việc sử dụng formaldehyde không phải là do sử dụng nó trong thức ăn sẽ gây ra các vấn đề an toàn thực phẩm và sức khỏe động vật, mà là rủi ro về sức khoẻ nghề nghiệp. Dự thảo của Ủy ban về việc từ chối yêu cầu cấp phép lại cho rằng những lợi ích có được từ việc sử dụng formaldehyde làm phụ gia thức ăn đáng kể hơn nhiều so với nguy cơ sức khoẻ tiềm tàng đối với những người xử lý chất này. Ủy viên Thyssen thay mặt Ủy ban trả lời các câu hỏi của Quốc hội về vấn đề này: “Formaldehyde được phân loại là chất gây ung thư và dựa trên sự phân loại đó, chất này nằm trong phạm vi chỉ thị 2004/37/EC về bảo vệ công nhân từ những rủi ro nhiễm bệnh như tiếp xúc với chất gây ung thư hoặc bị biến đổi gen trong lúc làm việc”. Bà nói tiếp, “Do đó, người sử dụng lao động có nghĩa vụ bảo vệ người lao động khỏi phơi nhiễm chất này theo các quy định được đưa ra trong chỉ thị đó.”
 
Ủy viên EU Marianne Thyssen đã nói rằng “người sử dụng lao động có nghĩa vụ bảo vệ người lao động khỏi bị phơi nhiễm chất này theo các điều khoản được đưa ra trong chỉ thị”. Ảnh: ANP/Olivier Hoslet

Một vài tháng sau trong một động thái khác, bà Thyssen cho biết: "Kế hoạch sửa đổi sẽ không ngăn cấm việc sử dụng formaldehyde bao gồm cả trong y tế. Trên thực tế, việc áp dụng các giới hạn phơi nhiễm phải được xem xét và cung cấp cho các bên sử dụng lao động như một công cụ thực tế để giúp họ chứng minh rằng họ tuân thủ đầy đủ các yêu cầu chung trong chỉ thị đối với chất gây ung thư này". Vào ngày 21 tháng 11, một cuộc tham vấn được mở ra để thu thập ý kiến về quy định từ chối cấp phép lại cho formaldehyde làm phụ gia thức ăn. Trong khi đó, một số nước thành viên đã ngừng sử dụng formaldehyde trong thức ăn chăn nuôi. Ba Lan là nước mà chính quyền đã không cấp phép từ trước, do đó ngành gia cầm đã phải đối mặt với sự mất kiểm soát Salmonella. Các nước khác, như Phần Lan và Anh, đã tạm thời cho phép sử dụng formaldehyde trong thức ăn gia súc trong khi chờ đợi quyết định do EU đưa ra. Cho đến nay, vẫn chưa tìm được các sản phẩm có thể thay thế cho formaldehyde.

Trường hợp ở Ba Lan

Trong cuộc thảo luận, Ba Lan đã phải đối mặt với sự mất kiểm soát Salmonella ngày càng gia tăng. Trên thực tế, năm 2017 là năm bùng phát dịch bệnh tồi tệ nhất trong một thập kỷ qua ở nước này. Hàng ngàn trường hợp đã được báo cáo, hàng trăm trường hợp nhập viện, và nước này đã giảm xuất khẩu trứng và các sản phẩm gia cầm. Dịch bệnh không chỉ dừng ở Ba Lan. Theo bản cập nhật dịch tễ học ECDC ban hành vào tháng 10, bảy quốc gia thành viên đã báo cáo các ca bệnh mới, 96 trường hợp được xác định và 34 trường hợp có khả năng liên quan đến sự bùng phát S. Enteritidis ở nhiều quốc gia. Nhìn chung, theo báo cáo của ECDC cho thấy có 797 trường hợp được phát hiện có liên quan đến vụ bùng phát này. Trong đó, 376 trường hợp được xác nhận, và 291 trường hợp được coi là có khả năng liên quan.

Cuộc điều tra vụ bùng phát dịch năm 2016 được xác định do trứng có nguồn gốc từ ba trung tâm đóng gói của Ba Lan. Các biện pháp kiểm soát dịch tiếp theo được thực hiện sau đó làm giảm mạnh số ca bệnh mới. Tuy nhiên, kể từ tháng 3 năm 2017, số vụ mới được báo cáo tăng trở lại, đạt mức đỉnh điểm vào tháng 5 năm ngoái. Đỉnh điểm bùng phát dịch lần thứ hai có 46 trường hợp được ghi nhận vào tháng Chín. Tất cả các trường hợp được xác nhận bùng phát đều thuộc hai cụm WGS (whole genome sequencing): cụm 175 và cụm 360.

Tính đến ngày 5 tháng 10, theo báo cáo của ECDC, trong số 200 trường hợp mắc bệnh gồm 155 ca xác định và 45 ca có khả năng liên quan được báo cáo từ Anh (gồm 135 xác định và ba trường hợp có khả năng liên qua). Tuy nhiên, ECDC lưu ý rằng Anh là nước duy nhất thực hiện "thăm dò Salmonella thường xuyên dựa trên hệ thống WGS toàn diện". Vì thế, họ tin rằng số lượng các ca bệnh liên quan đến vụ bùng phát dịch là rất thấp.
 
Trong cuộc thảo luận, Ba Lan đã phải đối mặt với sự mất kiểm soát Salmonella ngày càng gia tăng. Trên thực tế, năm 2017 là năm bùng phát dịch bệnh tồi tệ nhất trong một thập kỷ qua ở nước này. Ảnh: Studio Kastermans

Trong các đợt thẩm định bùng phát dịch, nghiên cứu dịch tễ, vi sinh, môi trường và điều tra đã xác định trứng từ Ba Lan là nguyên nhân của đợt bùng phát dịch 2016. ECDC vẫn đang điều tra các trường hợp bùng phát tháng 3 năm 2017, nhưng cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu khả quan. Theo một báo cáo của hệ thống cảnh báo nhanh đối với thực phẩm và thức ăn chăn nuôi RASFF, các báo cáo của RASFF về Salmonella trong các sản phẩm thịt gia cầm có nguồn gốc từ Ba lan năm 2017 bằng tổng số lượng các báo cáo từ 27 nước khác trong khu vực EU.

Jim Bigmore tin rằng vấn đề ở Ba Lan là do nhiều yếu tố gây ra. Xét về những gì đang xảy ra ở Ba Lan, Bigmore tin rằng vấn đề cơ bản là việc loại bỏ formaldehyde ra khỏi thức ăn. Ông cho biết “Năm ngoái, giá trứng cực kỳ thấp, điều này có nghĩa là tất cả các cở sở chăn nuôi gia cầm lấy trứng đều tìm cách giảm chi phí. Một trong những điều họ có thể làm để giảm chi phí giữ gia cầm lại để đẻ thêm trứng, gà sẽ có chu kỳ đẻ trứng dài hơn so với chu kỳ thông thường của chúng. Chu kỳ này có thể kéo dài thêm từ 10-20 tuần, ông tiếp tục. “Bạn có thể tính toán được nếu bạn trong đặt mình vào vị trí của họ. Thu nhập bán trứng sẽ giảm đi nhưng bù lại bạn không tốn thêm chi phí mua gia cầm mới”.

Bigmore chỉ ra giá trứng hồi năm ngoái thấp hơn đáng kể so với những năm trước. Ông nói “Trong năm 2016, giá của trứng thấp hơn khoảng 10-15% so với ba năm trước. Tháng 5 đến tháng 10 năm 2016 là khoảng thời gian các trường hợp thể thực khuẩn loại số 8 đã được ghi nhận trong báo cáo. Bigmore tin rằng sự bùng phát cũng có thể có liên quan đến việc chủng ngừa. Ông nói: "Nếu bạn muốn phòng Salmonella, có ba cách sau: quản lý tốt, an toàn sinh học, và có tiêm vắc xin."

Bigmore đặt câu hỏi là liệu một số cơ sở chăn nuôi có chọn loại bỏ vắc xin hay không. Ông giải thích khi bạn sử dụng ba liều vắc xin, bạn sẽ có nhiều khả năng phòng được thể thực khuẩn chéo. Nhưng nếu bạn sử dụng hai liều vắc xin thì bệnh vẫn phát sinh bình thường, đó là do thời gian phòng bệnh ngắn hơn và có thể không có khả năng bảo vệ chéo như dùng ba liều", ông nói tiếp "điều đó không có nghĩa là bạn sẽ không phòng được bệnh, nhưng điều này chưa được chứng minh.” Ông kết luận "Nếu bạn sử dụng một liều vắc xin sống thì thời gian phòng bệnh còn ngắn hơn nữa".

Bigmore cho biết formaldehyde là một chất khử trùng rất hữu ích. Trong các thử nghiệm ở Anh, người ta so sánh các chất khử trùng khác nhau được sử dụng tại trang trại, ông cho biết formaldehyde hoạt động tốt trên bề mặt khô trong các tòa nhà. Nó cũng được sử dụng trong các hố rửa chân để ngừa bệnh xâm nhập vào trang trại. Đây là một loại thuốc khử trùng có giá phải chăng và đóng vai trò phòng bệnh thứ cấp khi sử dụng trong trang trại."

Thông thường, chất khử trùng formaldehyde được sử dụng bằng cách phun sương bằng dụng cụ phun áp suất thấp. Bigmore nói “Nếu bạn loại bỏ formaldehyde, thì bạn thực sự buộc người nông dân bỏ biện pháp phòng bệnh thứ cấp hoặc buộc họ phải sử dụng hai chất khử trùng cùng lúc. Tất nhiên, điều này sẽ làm tăng chi phí hóa chất và nhân công. Hiện nay, việc đăng ký formaldehyde làm sản phẩm vệ sinh thú y đang được tiến hành, và sản phẩm vẫn có thể được sử dụng.”

Nguồn: allaboutfeed
Biên dịch: Acare VN Team

kỹ thuật khác


Please upgrade IE 8+, Download here